2-тапсырма. Қатынасты тап. Зат құрамында Al – 52,9%, O – 47,1%. 1. 100 г заттағы шартты массаларды жаз. 2. Al және O үшін m/Ar мәндерін есепте. 3. Ең кіші бүтін қатынас арқылы заттың формуласын шығар.

Есептеу жолы. 100 г зат аламыз, сонда массалық үлестерді граммен көрсетуге болады:

\(m(\mathrm{Al})=52.9\text{ г}\), \(m(\mathrm{O})=47.1\text{ г}\).

Элементтердің зат мөлшерлеріне пропорционал мәндерін табамыз:

\(\frac{m(\mathrm{Al})}{A_r(\mathrm{Al})}=\frac{52.9}{27}\approx1.96\).

\(\frac{m(\mathrm{O})}{A_r(\mathrm{O})}=\frac{47.1}{16}\approx2.94\).

Екі мәнді де кішісіне бөлеміз: Al:O \(\approx1:1.50\). Бүтін сандарын гаргахын тулд қатынастың екі мүшесін 2-оор үржүүлнэ: \(1:1.5=2:3\).

Демек, атомдарының ең кіші бүтін қатынасы Al:O = 2:3, сондықтан формуласы Al₂O₃.

Жауап: \(m(\mathrm{Al})=52.9\text{ г}\), \(m(\mathrm{O})=47.1\text{ г}\); \(m/A_r(\mathrm{Al})\approx1.96\), \(m/A_r(\mathrm{O})\approx2.94\); қатынасы 2:3; формуласы — Al₂O₃.