3. Суы бар стаканға немесе колбаға капилляр түтікшені сал. Не байқалады? Егер түтіктің бос ұшын саусағыңмен жауып, стаканнан алса, не болады? Судың қандай қасиетін байқадыңдар? Оның тірі ағза үшін қандай маңызы бар?

Капилляр түтікшені суға салғанда су түтік ішінде сыртқы су деңгейінен жоғары көтеріледі. Жіңішке түтікте капиллярлық құбылыс айқын байқалады.

Түтіктің жоғарғы ашық ұшын саусақпен жауып, түтікті судан көтергенде ішіндегі су түтікпен бірге қалады: ауа кірмегендіктен, су бірден ағып шықпайды. Саусақты алғанда ауа кіріп, су ағады.

Судың капилляр бойымен көтерілуі судың өз молекулаларының тартылуымен (когезия) және судың түтік қабырғасына тартылуымен (адгезия) байланысты. Бұл қасиет өсімдіктерде судың тамырдан сабақ пен жапырақтарға жіңішке өткізгіш түтіктер арқылы қозғалуына ықпал етеді.

Жауап: су капилляр түтікшеде көтеріледі; тәжірибе капиллярлық құбылысты, когезия мен адгезияны көрсетеді.