3-топ. «Мезосфера және термосфера»: 1. Мезосфера мен термосфераның орналасу биіктігін анықтаңыз. 2. Осы қабаттардағы температура өзгерісін график арқылы бейнелеңіз. 3. Метеорлардың жануы мен поляр шұғыласының пайда болуын түсіндіріңіз.

Қабаттардың биіктігі

Мезосфера стратосфераның үстінде, шамамен 50–85 км аралығында орналасады. Термосфера мезосферадан жоғары, шамамен 85 км-ден 500–600 км-ге дейін созылады; оның жоғарғы шекарасы нақты тұрақты емес.

Төмендегі график температураның биіктік бойынша шамамен өзгеруін көрсетеді. Атмосфераның нақты температурасы орынға, уақытқа және Күн белсенділігіне байланысты өзгеруі мүмкін.

Мезосферада биіктеген сайын температура төмендеп, жоғарғы бөлігінде шамамен −90 °C-қа дейін жетуі мүмкін. Термосферада Күннің қысқа толқынды сәулелерін жұту әсерінен температура биіктеген сайын артады. Ондағы ауа өте сирек болғандықтан, жоғары температураны жер бетіндегідей сезіну мүмкін емес.

Метеорлар атмосфераға жоғары жылдамдықпен кіріп, ауа бөлшектерімен соқтығысқандықтан қызады және көбіне мезосферада жанып кетеді. Поляр шұғыласы Күннен келген зарядталған бөлшектер Жердің магнит өрісі бойымен жоғары ендіктерге бағытталып, термосферадағы газ бөлшектерімен әрекеттескенде пайда болады.