8. Күрделі эфирлерді карбон қышқылдары мен спирттерді әрекеттестіру арқылы алады. Бұл этерификация реакциясы концентрлі күкірт қышқылы қатысында жүреді. (а) Сірке қышқылы мен этил спирті әрекеттесу реакция теңдеуін құрыңыз. (б) Осы этерификация реакциясының механизмін сипаттайтын сатыларын жазыңыз.

(а) Сірке қышқылы мен этил спирті этерификацияланып, этил ацетаты мен су түзеді:

\(\mathrm{CH_3COOH + C_2H_5OH \rightleftharpoons CH_3COOC_2H_5 + H_2O}\) (конц. \(\mathrm{H_2SO_4}\), қыздыру).

(б) Механизм сатылары

1. Күкірт қышқылы карбонил тобындағы оттекті протондайды. Бұл карбонил көміртегін нуклеофильдік шабуылға бейімдейді: \(\mathrm{CH_3C(=O)OH + H^+ \rightarrow CH_3C(=OH^+)OH}\).

2. Этанолдың оттегі атомы карбонил көміртегіне шабуыл жасайды; протон алмасуынан кейін аралық өнім түзіледі: \(\mathrm{CH_3C(OH)(OH)(OC_2H_5)}\).

3. Аралық өнімдегі гидроксил топтарының бірі протондалып, су молекуласы бөлініп шығады.

4. Протонды жоғалту арқылы карбонил тобы қайта түзіліп, этил ацетаты пайда болады; катализатор протон күйінде қалпына келеді.