114. Урын, вакыт һәм хәбәр җөмләләрне табыгыз. Тыныш билгеләрен куеп, из элек урын, аннан соң вакыт, соңыннан хәбәр җөмләләрне күчереп языгыз, бәйләүче чараларның астына сызыгыз. лек 1. Аның характеры шундый нинди батырлык эшләсә дә «мин, мин» дип сөйләнеп йөрми. 2. Мәсьәләнең асылы шунда кайбер бала дәрескә вакытында әзерләнми. 3. Укучылар сафы эш бетереп авыл урамыннан үткәндә зурлар аларга елмаеп калдылар. 4. Кайда куркыныч аның Йөрәге шунда ташланырга ашкына торган булды. (Г. И.) 5. Таҗи кайтып җиткәндә Галия кәҗәсен савып бетергән һәм сөтен кар базына төшереп куйган иде. (Г. Г-ӣ) 6. Син кая барсаң миңа да шунда булырга рөхсәт бир. (Ш. У.) 7. Сезнең эшегез кай якка борсаң шунда борылачак. (Ә. Е.) 8. Артталыкның сәбәбе шунда эш дөрес оештырылмаган.

Решение:

• Урын җөмлә (придаточные места):
• 4. Кайда куркыныч, аның йөрәге шунда ташланырга ашкына торган булды. (Г. И.)
• 6. Син кая барсаң, миңа да шунда булырга рөхсәт бир. (Ш. У.)
• 7. Сезнең эшегез кай якка борсаң, шунда борылачак. (Ә. Е.)

• Вакыт җөмлә (придаточные времени):
• 3. Укучылар сафы эш бетереп авыл урамыннан үткәндә, зурлар аларга елмаеп калдылар.
• 5. Таҗи кайтып җиткәндә, Галия кәҗәсен савып бетергән һәм сөтен кар базына төшереп куйган иде. (Г. Г-ӣ)

• Хәбәр җөмлә (изъяснительные):
• 1. Аның характеры шундый, нинди батырлык эшләсә дә «мин, мин» дип сөйләнеп йөрми.
• 2. Мәсьәләнең асылы шунда, кайбер бала дәрескә вакытында әзерләнми.
• 8. Артталыкның сәбәбе шунда, эш дөрес оештырылмаган.

Правило дня: В сложноподчиненном предложении между главной и придаточной частями ставится запятая.