5. Массасы \(m\) білеуше көлбеу жазықтық бойымен сырғанайды. Үйкеліс коэффициенті \(\mu=0,2\). Көлбеулік бұрышы 30°. (а) Суретке қарап, білеушеге әсер ететін күштерді көрсетіңіз. (b) Көлбеу жазықтықта білеуше қандай үдеумен сырғанайтынын есептеңіз.

(а) Білеушеге төмен қарай ауырлық күші \(mg\), жазықтыққа перпендикуляр бағытта тірек реакция күші \(N\), ал қозғалысқа қарсы бағытта үйкеліс күші \(F_{үйк}=\mu N\) әсер етеді.

(b) Жазықтық бойындағы ауырлық күшінің құраушысы \(mg\sin30^\circ\), ал үйкеліс күші \(\mu mg\cos30^\circ\). Ньютонның екінші заңы бойынша \(a=g(\sin30^\circ-\mu\cos30^\circ)\).

\(g=9.8\text{ м/с}^2\) алсақ, \(a=9.8(0.5-0.2\cdot0.866)\approx3.2\text{ м/с}^2\).

Жауап: үдеу көлбеу жазықтық бойымен төмен қарай шамамен 3,2 м/с².